Το καλάθι σας είναι άδειο!
Ποταμόπλοια / 61
Σύγχρονα Κλασικά
μτφρ. Γιώργος Μπέτσος
Το λεπτό μα πυκνογραμμένο, μεταθανάτιο μα προμελετημένο τελευταίο βιβλίο του Γουίλιαμ Γκάντις.
Σε τούτες τις σελίδες ο αναγνώστης δεν θα συναντήσει τα παραδεδομένα λογοτεχνικά συστατικά –πλοκή, διάλογο, χαρακτήρες–, αλλά μόνο το απονενοημένο παραλήρημα ενός ανώνυμου αφηγητή τα λόγια του οποίου μοιάζουν απομαγνητοφωνημένα παρά γραμμένα· φορτισμένα με τη φούρια που επιτάσσει το διαγραφόμενο τέλος, το βιολογικό τέλος κι εκείνο της αυθεντικότητας και του φορέα της.
Ο Γκάντις συλλογίζεται τη θέση του καλλιτέχνη στο τέλος του εικοστού αιώνα και, χωρίς να το γνωρίζει, στις αρχές του εικοστού πρώτου και των δεκαετιών που ακολουθούν. Βρυχάται εμπρός στο φάσμα της εναλλάξιμης τέχνης που στερείται δημιουργού, στο όραμα της εκμηχανισμένης δημιουργίας χωρίς πνευματικό αντίκρισμα. Η φωνή του είναι ταραγμένη, νοσταλγική, βιτριολική, όπως ταιριάζει σε κάποιον στο μεταίχμιο ενός οντολογικού χάσματος.
Η δε ακρόασή της, πράξη αυτοάμυνας.
ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΕΓΡΑΨΑΝ:
Βιβλία για το τριήμερο της Καθαράς Δευτέρας – Οι επιλογές 5 βιβλιοπωλείων
Το βιβλίο του Γουίλιαμ Γκάντις αποτελεί για μένα τη σημαντικότερη κυκλοφορία της χρονιάς που πέρασε. Μια χρονιά που τα πολύ καλά βιβλία που κυκλοφόρησαν ήταν πολλά. Ο Γκάντις είναι ένας πολύ σημαντικός συγγραφέας του αποκαλούμενου μεταμοντερνισμού όχι γνωστός στο ευρύ κοινό αλλά με μεγάλη επιρροή στους νεότερους και σύγχρονούς του συγγραφείς.
Ένας συγγραφέας από αυτούς που συνηθίζουμε να χαρακτηρίζουμε ως μείζονες, που μεταφράζεται για πρώτη φορά στη γλώσσα μας, ίσως και λόγω της δυσκολίας που έχει η πρωτότυπη γλώσσα του για να αποδοθεί. Η μετάφραση όμως του Γιώργου Μπέτσου στο συγκεκριμένο μυθιστόρημα είναι σπουδαία και αξίζουν συγχαρητήρια στον μεταφραστή που έφερε εις πέρας μία τέτοια εργασία.
Το βιβλίο είναι στην ουσία ένας καυστικός εσωτερικός μονόλογος του συγγραφέα, γύρω από την ανθρώπινη δημιουργία και την αγωνία του καλλιτέχνη για το καλλιτεχνικό έργο και τη δημιουργία την εποχή της «μηχανικής αναπαραγωγής» τους. Επίκαιρο και σήμερα και για τις μέρες που έρχονται.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ
Κωνσταντίνος Δέδες, tovima, 20.2.2026
Ο Θανάσης Μήνας γράφει για το κύκνειο άσμα του συγγραφέα που επηρέασε τον Τόμας Πίντσον και τον Τζόναθαν Φράνζεν, ο οποίος μεταφράζεται για πρώτη φορά στα ελληνικά.
«Κλώνοι και προϊόντα των μιμητικών τεχνών οι μιμητές δεν γνωρίζουν αν αυτό που έκαναν ήταν καλό ή κακό, απλώς περιμένουν…»
O Γουίλιαμ Γκάντις (William Gadis) γεννήθηκε το 1922, τη χρονιά που εκδόθηκαν για πρώτη φορά τα δύο αριστουργήματα της μοντερνιστικής πεζογραφίας και ποίησης: ο Οδυσσέας του Τζέιμς Τζόις και Η Έρημη Χώρα του Τ.Σ. Έλιοτ. Μοντερνιστής και ο ίδιος, είναι περισσότερο γνωστός για το πολύ επιδραστικό μυθιστόρημά του The Recocnitions (Οι Αναγνωρίσεις, 1955). Το Αγάπη χαίνουσα είναι το τελευταίο έργο του και εκδόθηκε μετά θάνατον (1998) – ολοκληρωμένο, παρόλα αυτά.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ
Θανάσης Μήνας, olafaq.gr, 18.2.2026
Από την Αγάπη στο Χάσμα
«Αισθάνομαι σαν μέλος ενός είδους υπό εξαφάνιση που πιστεύει ότι ένας συγγραφέας πρέπει να διαβάζεται και όχι να ακούγεται, πόσο μάλλον να είναι ορατός. Νομίζω πως αυτό συμβαίνει επειδή φαίνεται να υπάρχει σήμερα μια συχνή τάση να τοποθετείται το πρόσωπο στη θέση του έργου του· να μετατρέπεται ο δημιουργός καλλιτέχνης σε διασκεδαστή και να θεωρείται αυτό που λέει ένας συγγραφέας για το γράψιμο κάπως πιο έγκυρο, ή πιο αληθινό, από το ίδιο το γραπτό του».
Από τον λόγο του Gaddis τον Απρίλιο 1976 όταν το βιβλίο του JR απέσπασε το Εθνικό Βραβείο Μυθοπλασίας
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ
Τρισεύγενη Γιαννακοπούλου, lesxianagnosisbiblioudegas.blogspot.com, 18.2.2026
Το κατρακύλισμα των πάντων
Το τελευταίο έργο του Αμερικανού Ουίλιαμ Γκάντις είναι το πρώτο που μεταφράζεται στα ελληνικά. Ενας εσωτερικός, εναγώνιος, επιθανάτιος μονόλογος για την καλλιτεχνική δημιουργία και την κατάπτωση του ανθρωπιστικού πολιτισμού. Γνωριμία με έναν σπουδαίο και αινιγματικό συγγραφέα
Οκεντρικός ήρωας ετούτης της αφήγησης είναι ανώνυμος. Μπορούμε μάλιστα να πούμε ότι δεν είναι καν ήρωας (σύμφωνα με τα προβλεπόμενα κάποιας μυθοπλασίας) αλλά πιο πολύ μια φωνή (πικραμένη, εξοργισμένη, ιλιγγιώδης, ασυγκράτητη) που αναδύεται αιφνιδιαστικά και κατακλύζει τ’ αφτιά μας. Ο συγκεκριμένος άνθρωπος, εν πάση περιπτώσει, είναι κλινήρης και ετοιμοθάνατος. Η βασική αγωνία του, λίγο πριν το τέλος, προκύπτει ακριβώς από τον ορίζοντα του ατελούς.
«Κοίτα, αντιλαμβάνεσαι ότι πρέπει να τα εξηγήσω όλα αυτά επειδή δεν γνωρίζω, δεν γνωρίζουμε δηλαδή τι χρόνος μένει και πρέπει να προχωρήσω, να τελειώσω το έργο μου» ενόσω, συνεχίζει ο ίδιος, «μ’ έχουν εδώ και με πετσοκόβουν και με ξεγδέρνουν και με μαντάρουν». Αναισθησία, αναπνευστική δυσκολία, ράμματα και αίματα. Μια επίπονη κατάσταση, δηλαδή. Και μια μνήμη ρευστή, αποσυντονισμένη.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ
Γρηγόρης Μπέκος, tovima, 15.1.2026
«Αγάπη Χαίνουσα»: Αφήστε το τραύμα ανοιχτό
Το «Αγάπη Χαίνουσα» (Εκδόσεις Ποταμός, μετάφραση Γιώργος Μπέτσος) είναι το ατελείωτο κύκνειο άσμα του Ουίλιαμ Γκάντις.
Το τραύμα να μείνει ανοιχτό παρακαλώ. Όχι φάρμακα, όχι νυστέρια, τομές, ράμματα, σκουριασμένα θαύματα, όχι σε όνειρα πετάγματα. Παρακαλώ προσέξτε το κενό μεταξύ ανθρώπου και καθρέφτη. Κάπου ανάμεσα στο είδωλο και στην άβυσσο παράπεσε η επόμενη ανθισμένη μέρα και ο ήχος που φτιάξαμε χθες με τον ιδρώτα, τον πόνο, το αίμα μας. Οι εποχές μας σαρώνουν και ο νέος άνθρωπος αποκτά τεχνητές νευρικές απολήξεις, πληκτρολόγιο στο στήθος και κυλιόμενη επιφάνεια στην καρδιά. Η αγκαλιά είναι το share, το συναίσθημα είναι η εντολή που χτυπιέται πάνω στα πλήκτρα και η θέα του παραθύρου η ψηφιακή οθόνη του κινητού και του μυαλού. Γι’ αυτό, αφήστε το παλιό τραύμα ανοιχτό και κάντε χώρο για την αγάπη που έρχεται και δραπετεύει.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ
Αλέξανδρος Στεργιόπουλος, www.reader.gr, 22.1.26
Το κατρακύλισμα των πάντων
Το τελευταίο έργο του Αμερικανού Ουίλιαμ Γκάντις είναι το πρώτο που μεταφράζεται στα ελληνικά. Ενας εσωτερικός, εναγώνιος, επιθανάτιος μονόλογος για την καλλιτεχνική δημιουργία και την κατάπτωση του ανθρωπιστικού πολιτισμού. Γνωριμία με έναν σπουδαίο και αινιγματικό συγγραφέα
Ο κεντρικός ήρωας ετούτης της αφήγησης είναι ανώνυμος. Μπορούμε μάλιστα να πούμε ότι δεν είναι καν ήρωας (σύμφωνα με τα προβλεπόμενα κάποιας μυθοπλασίας) αλλά πιο πολύ μια φωνή (πικραμένη, εξοργισμένη, ιλιγγιώδης, ασυγκράτητη) που αναδύεται αιφνιδιαστικά και κατακλύζει τ’ αφτιά μας. Ο συγκεκριμένος άνθρωπος, εν πάση περιπτώσει, είναι κλινήρης και ετοιμοθάνατος. Η βασική αγωνία του, λίγο πριν το τέλος, προκύπτει ακριβώς από τον ορίζοντα του ατελούς.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ
Γρηγόρης Μπέκος, tovima, 15.1.2026
Βιβλία για τις γιορτές (9)- 20 επιλογές μεταφρασμένης λογοτεχνίας
Το «Αγάπη χαίνουσα» είναι τελευταίο βιβλίο του William Gaddis (ΗΠΑ, 1922-1998), που ολοκληρώθηκε λίγο πριν τον θάνατό του και εκδόθηκε τελικά το 2002, και το πρώτο του Αμερικανού συγγραφέα που κυκλοφορεί στα ελληνικά, σε μια μετάφραση πραγματικό άθλο του Γιώργου Μπέτσου. Πρόκειται για τον σχεδόν παραληρηματικό μονόλογο ενός ανθρώπου κατάκοιτου, πιθανόν ετοιμοθάνατου. Και λέω «σχεδόν» γιατί παρόλο που ο συγγραφέας γράφει σε ροή συνείδησης, πηδώντας από το ένα θέμα στο άλλο, από το υψηλό στο χαμηλό, ανακατεύοντας βαθιά και δύσκολα νοήματα με τη λαϊκίζουσα γλώσσα, ακόμη και με βρισιές και αφορισμούς, είναι εμφανές ότι όλα όσα γράφει είναι λεπτοδουλεμένα και μελετημένα μέχρι τελευταίας λεπτομέρειας. Τίποτα δεν είναι τυχαίο. Δεν γράφει ο Gaddis μια κουβέντα παραπάνω επειδή μπορεί ή ακόμη επειδή επιθυμεί να προκαλέσει. Με κεντρικό σύμβολο το μηχανικό πιάνο -την πιανόλα- που λειτουργεί ως μεταφορά για τη μαζική αναπαραγωγή και την εμπορευματοποίηση της τέχνης, στοχάζεται επί παντός.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ
από την Αλεξάνδρα Χαΐνη, oanagnostis, 19.12.2025
Αγάπη χαίνουσα - William Gaddis
Κάπου διάβασα, πάει καιρός, κάπου θυμάμαι να διάβασα τη δέσμευση ενός εκδοτικού οίκου, πως της απόκτησης των δικαιωμάτων τού The Recognitions, του πρωτόλειου έργου του Ουίλιαμ Γκάντις, μέχρι πρότινος αμετάφραστου στο σύνολό του στα ελληνικά, θα ακολουθούσε η μετάφραση και η κυκλοφορία του, κανένα χρονικό πλαίσιο δεν δινόταν, ήταν απλά μια υπόσχεση, δεδομένης ωστόσο της ασταθούς μνήμης μου, με επιπλέον ροπή στη μυθοπλασία, δεν αποκλείεται όλο αυτό να ανήκει στην επικράτεια του φαντασιακού, κάπου, θέλω να πιστεύω πως όντως, το διάβασα.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ
https://no14me.blogspot.com, 11.12.2025
Οι Ηνωμένες Πολιτείες μέσα από τη λογοτεχνία (μέρος B')
Ο ιχνηλάτης βιβλιοπωλείων και βιβλιοθηκών επιστρέφει με τον «Σάκο Εκστρατείας» του μιλώντας για βιβλία σαν να αφηγείται ιστορίες. Σήμερα, το δεύτερο μέρος για τις ΗΠΑ μέσα από τη λογοτεχνία.
Τρεις δεκαετίες μετά το Americana, ο σπουδαίος Ουίλιαμ Γκάντις (William Gaddis, 29.12.1922 – 16.12.1998) θα στείλει, θα εκτοξεύσει, από τις πυροβολαρχίες του ουρανού, το εμπρηστικό υβρίδιο Αγάπη χαίνουσα (μτφρ. Γιώργος Μπέτσος, εκδ. Ποταμός), ένα σφοδρότατο μανιφέστο που θα ζήλευαν ακόμα και οι πιο ακραίοι λυσσασμένοι (enragés) και καταστασιακοί (situationnistes) του Μάη του 68.
Ο Γκάντις, ερείδεται και αυτός στην κριτική θεωρία, ιδίως στις θέσεις του Βάλτερ Μπένγιαμιν σχετικά με την εκμηχάνιση της τέχνης, προκειμένου να συντάξει, σοβαρά ασθενής και υπό το φάσμα του θανάτου, έναν σφύζοντα από ζωή ύμνο στην τέχνη και ένα δριμύτατο κατηγορώ ενάντια στην ολοένα και πιο ολέθρια πρωτοκαθεδρία του ψευδούς, του απατηλού, του πλαστού, του fake.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ
Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, bookpress, 30.11.2025
Τελευταίο βιβλίο ενός ιδιότυπου Αμερικανού συγγραφέα
Για αρχή, η λογοτεχνία του endgame, του φυσικού και υπαρξιακού τέλους του γράφοντος, έχει κάτι το πιασάρικο. Απευθύνεται στον φιλοπερίεργο -ίσως και αδιάκριτο- αναγνώστη, ο οποίος, δι’ αντιπροσώπου, αναζητά μόνιμα τις απαντήσεις στα φλέγοντα ζητήματα της ύπαρξης – ιδίως όταν το αναπόφευκτο βρίσκεται προ των πυλών και η διαφυγή είναι αδύνατη, οπότε, πάντα θεωρητικά, ο πάσχων είναι πρόθυμος να μοιραστεί με το κοινό τις βαθιές και επίπονες αλήθειες του. Ο αναγνώστης ευφραίνεται από την προσέγγιση αυτή, αφού εξ αποστάσεως ακρακουμπά και απολαμβάνει καλλιτεχνικά τον επιθανάτιο ρόγχο, δίχως να χρειαστεί να μπει στη θέση εκείνου που έχει βγάλει το εισιτήριο και έχει ήδη επιβιβαστεί στον συρμό για το μεγάλο πουθενά.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ
Φώτης Καραμπεσίνης, bookpress, 28 Νοεμβρίου 2025
Agapē Agape
Ο Γκάντις χτίζει επιμελώς ατημέλητα έναν υπό κατάρρευση πλην πανίσχυρο διανοητικά χαρακτήρα,έναν άρρωστο άνδρα που με κεντρικό σημείο αναφοράς την πιανόλα μιλά με φαινομενικά παραληρηματική απεύθυνση -στον εαυτό του και σε όλους τους πιθανούς αποδέκτες,εμάς ας πούμε τους αναγνώστες ή κι ένα αόρατο κοινό σε μια πανεπιστημιακή αίθουσα-, για την εκμηχάνιση της τέχνης -παλιά ιστορία-, και την αναμφίβολα κερδοφόρα μετατροπή της σε λαϊκή χωματερή με μαζικά μηχανικά σκουπίδια που βαφτίζονται καλλιτεχνικοί δημιουργοί και έργα τέχνης. Ποια τέχνη όμως, ποια υψηλή αισθητική, ποια μεγαλοσύνη, ποιος Μότσαρτ και ποιος Μπετόβεν,ήρθε η εποχή και η ώρα της μηχανής και για να μην τρελαθούμε τελείως πρέπει να πούμε ότι είχε αυτή όλη η εξέλιξη, και έχει, και τα πολλά καλά της αλλά η δημιουργικότητα που γέννησε η ευκολία της ήταν περισσότερο ένα πάρε πράμα, κόσμε, πάρε άφοβα,φτιάξε κι εσύ μια δήθεν καλλιτεχνική αηδία,κατά προτίμηση μηχανική, επινόησε μια εφεύρεση που να κάνει μονάχη της κάτι το ωραίο και διασκεδαστικό και πούλα, αγόραζε, στοίβαζε πιανόλες και ό,τι άλλο και πάρε και δώσε και ξανά και πάλι.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ
Βιβή Γεωργαντοπούλου, https://lesxianagnosisbiblioudegas.blogspot.com, 19.11.2025
