Ποταμόπλοια / 64
μτφρ - σημειώσεις: Αχιλλέας Κυριακίδης
O Ilarie Voronca, (1903–1946) ήταν Ρουμάνος ποιητής της ευρωπαϊκής πρωτοπορίας, που έζησε στο Παρίσι και έγραψε κυρίως στα γαλλικά. Στην Εξομολόγηση μιας πλαστής ψυχής αποτυπώνει την αγωνία μιας ταυτότητας που διαρκώς αμφισβητείται. Το έργο, με τον αποσπασματικό και εσωτερικό του λόγο, συνδέει την προσωπική εμπειρία με την ιστορική πραγματικότητα, εξερευνώντας την έννοια του «ψεύτικου» ή κατασκευασμένου εαυτού και προαναγγέλλοντας τις μεταπολεμικές ανησυχίες για την ύπαρξη και την ταυτότητα.
ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΕΓΡΑΨΑΝ:
Ο κορυφαίος Φόκνερ και άλλα 9 βιβλία που διαβάζουμε τώρα
Η νουβέλα του Ρουμάνου ποιητή Ιλάριε Βορόνκα (1903-1946), κορυφαίας μορφής της ρουμανικής αβανγκάρντ, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ποταμός σε αριστοτεχνική μετάφραση από τον Αχιλλέα Κυριακίδη, και εντυπωσιάζει με το πόσο πρωτοποριακή είναι για την εποχή της. Ο Ιλάριε Βορόνκα γεννήθηκε στη Βραΐλα αλλά το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του το έζησε στο Παρίσι. Η «Εξομολόγηση μιας πλαστής ψυχής» γράφτηκε στα γαλλικά και έτυχε θερμής υποδοχής στη Γαλλία. Ο ήρωας του βιβλίου αποφασίζει να αποκτήσει, μέσω μιας χειρουργικής επέμβασης, μια νέα άφθαρτη ψυχή αντί για τη δική του. Καταλήγει, όμως, τελικά με «μιαν άλλη ψυχή, διαβρωμένη» και «σαπισμένη από νοσταλγίες και τύψεις». Πρόκειται για μια παράδοξη αλληγορία που εξετάζει το ζήτημα της ταυτότητας και της αυθεντικότητας. Τι θα συνέβαινε αν αφαιρούσαν την ψυχή μας και την αντικαθιστούσαν με μια πλαστή; Με αρκετές δόσεις χιούμορ και ειρωνείας αλλά και μεγάλο ψυχολογικό βάθος, το ευφάνταστο αυτό αφήγημα πραγματεύεται την αλήθεια και το ψέμα, την κοινωνική υποκρισία και τον κατασκευασμένο εαυτό. Ταυτόχρονα, συναντάμε αιχμές για τον πόλεμο και την ειρήνη, καθώς και για την τεχνολογία και τις μηχανές.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ
Ειρήνη Γιαννάκη, www.lifo.gr, 7.7.2026
Bιβλιο-φιλικά / Η αναζήτηση νοήματος
Η νουβέλα του Ιλάριε Βορόνκα «Η εξομολόγηση μιας πλαστής ψυχής» δεν κρύβει την ποιητική της καταγωγή. Έξοχη η μετάφραση του Αχιλλέα Κυριακίδη
Οι εκδόσεις Ποταμός, με ακόμα μία καλαίσθητη προσθήκη στον κατάλογό τους, μας συστήνουν τον, άγνωστο στο ελληνικό κοινό, Ρουμάνο ποιητή Ιλάριε Βορόνκα. Ο Βορόνκα γεννήθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 1903 στη Βραΐλα της Ρουμανίας σε μια μη θρησκευτική εβραϊκή οικογένεια και, αφού συμμετείχε στην Εθνική Αντίσταση, αυτοκτόνησε στο Παρίσι στις 4 Απριλίου του 1946. Κεντρική μορφή του ρουμανικού κονστρουκτιβισμού, ο Βορόνκα έγραψε κυρίως στα γαλλικά και αναγνωρίστηκε στη χώρα του μετά την κατάρρευση του καθεστώτος Τσαουσέσκου. Όπως γράφει ο Cristophe Dauphin στο επίμετρο της νουβέλας «Η εξομολόγηση μιας πλαστής ψυχής», «στη Ρουμανία, “ο Γάλλος” θεωρείται ένας από τους μεγάλους ποιητές της, ενώ στη Γαλλία “ο ξένος, ο Ρουμάνος” καταλέγεται πια ανάμεσα στα ποιητικά μας κοσμήματα πανανθρώπινα».
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ
Ευγενία Μπογιάνου, avgi, 29.6.26
Το αποτύπωμα της ψυχής
Το Gazzetta διάβασε το βιβλίο «Η εξομολόγηση μιας πλαστής ψυχής» (Εκδόσεις Ποταμός, μετάφραση Αχιλλέας Κυριακίδης), του Ιλάριε Βορόνκα.
Να κάτι που δεν μπορεί ο ποιητής να σημειώσει: το σκίρτημα της ψυχής του! Δεν αρκούν τα φτερά του έρωτα, oύτε το πιάνο που συνοδεύει τον παφλασμό των κυμάτων για να γραφτούν αυτά που μένουν ανείπωτα και ανίδωτα. Ίσως ο χρόνος και οι ώρες να μπορούν στερεώσουν το υγρό μελάνι που χάνεται στις σχισμές της σκέψης, ίσως… Μπορεί να αρκεί ένα ουρλιαχτό, μια εξομολόγηση, φωνή βοήθειας, διαμαρτυρίας, που έρχεται από τα 60’s και πάει στο άπειρο, μπορεί… Κι αν όλα βρίσκονται στη γυμνή αλήθεια του θεάτρου του παραλόγου; Ναι, εδώ στέκεσαι και ψάχνεις την τρέλα σου που δικαιολογεί τη λογική σου και συνομιλεί με την ψυχή σου!
Και πριν βγάλεις την κασετίνα άσος άφιλτρο για να γράψεις αυτό που δεν ακούς και αυτό που δεν βλέπεις, παίρνεις το όπλο σου και κολλάς ξανά χέρια, πόδια. Πλέον είσαι ένα αστέρι πεσμένο που αναβοσβήνει κάτω από το δέρμα, το αίμα, τα δάκρυα, τον χτύπο της καρδιάς… Τότε δεν μιλάς, εύχεσαι μόνο. Δίνεις το χέρι σου στον Διάβολο και συγχωρείς τον εαυτό σου που δεν ξέρει τι κάνει. Με το καρφί της αμαρτίας σου σπας την άδεια γυάλα σου και αφήνεσαι στη μία και μοναδική ανάσα σου, αφήνεσαι σε αυτό που διαβάζεις και είναι «Η εξομολόγηση μας πλαστής ψυχής» (Εκδόσεις Ποταμός), του Ιλάριε Βορόνκα.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ
Αλέξανδρος Στεργιόπουλος, gazzetta.gr, 21.6.2026
«Η εξομολόγηση μιας πλαστής ψυχής» του Ιλάριε Βορόνκα: Μεταμόσχευση ψυχής
Ο Ρουμάνος ποιητής αποτυπώνει την αγωνία μιας ταυτότητας που διαρκώς αμφισβητείται
Την Κυριακή του Πάσχα, κι ενώ το αρνάκι τεμαχιζόταν ευσύνοπτα στο εορταστικό τραπέζι και ο οίνος έρεε άφθονος στα κρυστάλλινα ποτήρια, μου ήρθε επιφοίτηση να ρωτήσω την ευγενική ομήγυρη αν πίστευε στην ύπαρξη της ψυχής. Οι ευωχούμενοι έπαψαν για μια στιγμή να τσουγκρίζουν τα κόκκινα αυγά και με κοίταξαν απορημένοι. Τι λογής ερώτηση ήταν αυτή;
Κάποιος προθυμοποιήθηκε να ζητήσει από το ChatGPT την άποψή του επί του θέματος. Εκείνο απεκδύθη της ευθύνης, ισχυριζόμενο ότι δεν εμπίπτει στις αρμοδιότητές του, αλλά ότι, τέλος πάντων, είναι ζήτημα προσωπικής πίστεως. Μια γιατρός κι ένας μηχανολόγος του Πολυτεχνείου αρνήθηκαν την ύπαρξη ψυχής, ενώ οι υπόλοιποι ψηφίσαμε υπέρ – για να έχουμε καλυμμένα τα νώτα μας.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ
Άρης Σφακιανάκης, athensvoice, 10.6.2026
Η εξομολόγηση μιας πλαστής ψυχής - Ilarie Voronca
Η ισχύς εν τη ενώσει. Ο Σπύρος Βαλτετσιώτης —ο άνθρωπος πίσω από το υπέροχο βιβλιοπωλείο Fata Libelli— πρότεινε, οι εκδόσεις Ποταμός με ενθουσιασμό αποδέχτηκαν την πρόταση, ο Αχιλλέας Κυριακίδης ανέλαβε τη μετάφραση-εγγύηση, το βιβλίο έφτασε στον φυσικό του χώρο. Συγκυρία ευτυχής, η σύσταση στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό ενός σπουδαίου, του Ιλάριε Βορόνκα, διαμέσου ενός κομψοτεχνήματος όπως η νουβέλα Η εξομολόγηση μιας πλαστής ψυχής.
Τα τελευταία χρόνια, ένας από τα νήματα που με οδηγούν σε ένα βιβλίο, για το οποίο τίποτα δεν ξέρω και τίποτα δεν έχω να περιμένω, είναι εκείνο της υπογραφής του μεταφραστή. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτό του κύριου Αχιλλέα. Έτσι ξετυλίχτηκε αυτό το αναγνωστικό κουβάρι.
Ήταν νωρίς το πρωί, ένα βιβλίο είχα τελειώσει, ένα άλλο έψαχνα να ξεκινήσω, διάβασα την πρώτη σελίδα:
«Ήταν ένας χειρουργός ασυνήθιστος, που σου αφαιρούσε την ψυχή στο άψε-σβήσε. "Δε θα πονέσετε" έλεγε, "απλώς στηριχτείτε καλά στην πολυθρόνα σας". Και σου μιλούσε περί ανέμων και υδάτων.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ
https://no14me.blogspot.com, 18.5.2026